Keizer Hendrik III

Hendrik III was een middeleeuwse reizende koning en keizer. Dit reizen was gebruikelijk in die tijd. Zijn rijk kende geen vaste residentie. De koning kwam naar zijn onderdanen toe om recht te spreken en wetten uit te vaardigen. Hij woonde inwijdingen bij van kerken en kloosters. Hij vierde met veel pracht en praal Kerstmis, Pasen, Pinksteren en talloze heiligenfeesten. Als onderkomen dienden daarbij de koningspaltsen, de ambtswoningen van de koning die verspreid lagen door het hele rijk. Ook kloosters en bisschoppelijke hoven dienden vaak als logeeradres. 

In een rustig tempo legde Hendrik III met zijn gevolg gemiddeld 2800 km per jaar af. In de 18 jaar van zijn regering heeft hij ongeveer 50000 km gereisd, meestal te paard, soms per boot, stroomafwaarts over de Rijn en de Donau. Het hoogtepunt van de regering vormde de “Tocht naar Italië”.  Alleen in Rome kon een keizer tot koning gekroond worden. De reis die via Augsburg, de Brennerpas en Verona liep, was vol gevaren. Weerspannige steden moesten worden belegderd om de koning doorgang te verschaffen. Epidemieën teisterden het leger. 

Tijdens mijn onderzoek heb ik diverse plaatsen uit het ‘itinerarium’ (reisdagboek) van Hendrik III kunnen bezoeken. Ik was in zijn vermoedelijke geboorteplaats Oosterbeek, in het bisschoppelijke Utrecht en bij de Valkhof te Nijmegen. Verder zuidelijk afzakkend bezocht ik Luik, Maastricht en Aken, waar de troonopvolger tot koning gekroond werd, en de keizerlijke steden langs de Rijn, Kaiserswerth, Keulen en Speyer. Ik bezocht tweemaal de Harz, het kernland van de Saksische koningen, dat omgeven wordt door de zogenaamde ‘Strasse der Romanik’,  een cultuurhistorische route. In Italië was ik o.m. in Verona, Padua, Venetië, Florence en Rome. In juni 2010 hoop ik weer een deel van keizerlijk ’Italietocht’ te kunnen aanschouwen. Deze reis gaat per trein over de Brennerpas met als eindbestemming Ravenna, waar Hendrik III na zijn keizerkroning in 1047 het Paasfeest vierde. Op deze website zal ik een reisverslag doen.