Nijmegen 1036; Hendrik III trouwt met prinses Gunhild

 

Met Pinksteren 1036 werd de bruiloft gevierd in de palts te Nijmegen. Gunhild, de dochter van koning Knut de Grote van Engeland en Denemarken, werd op 29 juni (HH Petrus en Paulus) 1036 gekroond tot koningin en daarbij ontving ze een nieuwe naam: Kunigunde, zoals ook de vrouw van Hendrik II geheten had. Zo waren er thans een nieuwe Hendrik en Kunigunde. Zij had een Deense kapelaan bij zich, Tymme, die werd tot bisschop van Hildesheim benoemd en eveneens een andere naam kreeg: Thietmar[1]. Naar uiterlijk was Gunhild “jong en bekoorlijk” en stralend als Venus.[2]  In eigen land werd de Vikingdochter gezien als “een meisje met een zeer flink voorkomen”, maar in de vreemde omgeving van het keizerlijk hof met een echtgenoot die misschien weinig belangstelling voor haar toonde omdat hij de voorkeur gaf aan zijn vriendinnen, toonde zij zich kwetsbaar en eenzaam.

Kort na de bruiloft werd zij ziek en het paar bleef met keizerin Gisela nog tot 10 augustus in Nijmegen. De enige bewaard gebleven uitspraak van Gunhild lijkt ietwat koket. Zij “verzuchtte op een behoorlijk verwijfde manier dat na uw (de eveneens ziek geworden bisschop Azecho van Worms) vertrek niemand haar zoete amandelen gaf, noch vaderlijke woorden van troost”.Troost had zij wel nodig. Bodes uit Engeland hielden haar voortdurend op de hoogte van de zorgwekkende situatie aan het hof van Hartheknut. Deze was verwikkeld in een felle strijd om het koningschap en ontpopte zich vervolgens als een barbaarse heerser.

“Hartheknut stuurde zijn zuster Gunhild, de dochter van Knut en Emma, een meisje met een zeer flink voorkomen, waar vele vrijers naar smachtten in de tijd van haar vader, maar haar niet kregen, als bruid naar Hendrik, de keizer van de Alemannen. Het feest van haar bruiloft was pompeus en in onze tijd [i.e. in de twaalfde eeuw] wordt nog steeds een loflied gezongen waarin een maagd met die naam naar een schip wordt gebracht, begeleid door alle Engelsen van naam en bij de uitwisseling al wat de publieke beurs en de koninklijke schatkamer verborg, vereffenend. Zo kwam ze bij de bruidegom en sloot het huwelijk.”[1]

 “…later werd zij beschuldigd van echtbreuk met een jongetje, dat haar spreeuwen verzorgde en dat ze uit Engeland had meegebracht… [Er werd besloten tot een duel bij wijze van godsoordeel]… En zo begon het proces met het tweegevecht, door een wonder van God werd de aanklager door het doorhakken van de knieholte verlamd. Gunhild, dansend vanwege de onverwachte triomf, gaf haar man een scheidsbrief, en niet langer kon hij haar met dreiging of verzachting van geest naar zich toe halen om met hun huwelijk overeen te stemmen, maar de sluier van de vroomheid opnemend, leefde ze in rustige dienst aan God, in overeenstemming met een ambteloos leven”, aldus William van Malmesbury[1].

---

[1] Later werd ook Azelinus, de kapelaan van Agnes, de tweede echtgenote van Hendrik III, bisschop van Hildesheim.

[2] Wipo noemt haar “stella matutinis”, morgenster.