Rome 1084; Hendrik IV overleeft een aanslag

De Mariakapel in de S. Maria in Cosmedin. Boven het altaar bevindt zich een lichtopening in het dak. (Rome, 2007)

De keizer was gewend vaak te gaan bidden in de kerk van de heilige Maria, die zich op de Aventijnse heuvel bevindt. Hildebrand  [paus Gregorius VII] echter, die al zijn bezigheden zorgvuldig door verkenners liet onderzoeken, nam notitie van de plaats waar de keizer, of staande, of voorover liggend aan het bidden was; en hij beloofde iemand geld en stuurde hem naar binnen, opdat hij verborgen boven de balken in de kerk grote stenen verzamelde en zo neerlegde dat hij ze hoog boven het hoofd van de biddende keizer kon neerwerpen en hem zou raken. Toen de misdadige dienaar zich haastte dit te volvoeren en een grote zware steen boven de balken bevestigen wilde, trok het gewicht van de steen hem mee en deed de balken breken en door een Godsoordeel kwamen de steen en de ellendige man op de stenen vloer terecht en door de steen getroffen kwam hij om het leven. En toen de Romeinen van zijn daad vernamen, bonden zij een touw aan zijn voet en trokken hem drie dagen over de pleinen van  de stad bij wijze van voorbeeld. De keizer echter die gewend was mild te zijn, beval hem te begraven”.[1]

[1] Beno,Gestae Romana aecclesiae contra Hildebrando, (Libelli de lite, II), Lib. I, c. 5. “Imperator solitus erat frequenter ire ad orationem ad aecclesiam sanctae Mariae, quae est in monte Aventino. Hildebrandus autem, cum per exploratores suos omnia eius opera sollicete inquireret, locum, in quo frequentius imperator vel stans vel prostratus orabat, notari fecit:  et quendam promissa pecunia ad hoc induxit, ut supra trabes aecclesiae occulte lapides magnos collocaret et ita aptaret, ut de alto super caput orantis imperatoris demitteret et ipsum contereret. Quod minister tanti sceleris cum festinaret implere et lapidem magni ponderis super trabes aptare vellet, lapis pondere suo eum traxit, et fracto sub trabibus, et lapis et ille miser homo Dei iuditio in pavimentum aecclesiae decidit et eodem lapide contritus periit. Ex huius rei gestae ordinem postquam Romani agnoverunt, pedem illius miseri fune ligaverunt et triduo per plateas urbus ad exemplum trahi fecerunt. Imperator autem solita clementia iussit eum speliri.